بنگاه‌ها در جنگ اقتصادی؛ نیروی انسانی خود را از دست می‌دهند

به گزارش پایگاه خبری «ابورس و بانک»؛ قاسم خرمی در بیست‌ویکمین کنفرانس منابع انسانی با تشریح شرایط اقتصادی و اجتماعی حاکم بر بنگاه‌های کشور گفت: جنگ نظامی ممکن است پایان یافته باشد، اما بسیاری از بنگاه‌ها همچنان درگیر نبردی فرسایشی هستند؛ نبردی که این‌بار با تحریم، تورم، فرسودگی زیرساخت‌ها، محدودیت بازارها و خستگی نیروی انسانی ادامه دارد.

وی با بیان اینکه بحران‌ها پیش از هر چیز منابع مالی و تجهیزات را تحت‌تأثیر قرار می‌دهند، افزود: آنچه در نهایت می‌تواند سازمان را سرپا نگه دارد، سرمایه انسانی است؛ نیرویی که تجربه، مهارت و تعهد وی در شرایط دشوار به یکی از اصلی‌ترین مزیت‌های بقاء بنگاه تبدیل می‌شود.

خرمی تصریح کرد: تجربه جنگ تحمیلی نشان داد سازمان‌ها و بنگاه‌هایی که توانستند از نیروهای متعهد، متخصص و مسئولیت‌پذیر خود صیانت کنند؛ شانس بیشتری برای عبور از بحران داشتند. امروز نیز همین واقعیت با شکل و مختصات دیگری در اقتصاد کشور تکرار شده است؛ از همین رو منابع انسانی را باید ستون اصلی تاب‌آوری سازمانی دانست.

مهاجرت؛ خروج آرام سرمایه‌ای که جایگزین ندارد

مدیرعامل سازمان مدیریت صنعتی بخش دیگری از سخنان خود را به فرسایش سرمایه انسانی اختصاص داد و گفت: کشور طی سال‌های اخیر هزینه سنگینی بابت خروج نیروهای متخصص پرداخته است؛ بخشی از نیروهای توانمند مهاجرت کرده‌اند و گروهی دیگر نیز از بنگاه‌ها و صنایع فاصله گرفته و برای تأمین معاش به مشاغل نامرتبط یا بعضاً کاذب روی آورده‌اند.

به گفته وی مسئله تنها خروج نیروی انسانی نیست؛‌ بلکه با تشدید مهاجرت و فاصله گرفتن نیروهای باتجربه از صنعت، شکاف نسلی نیز در سازمان‌ها عمیق‌تر شده است؛ شکافی که انتقال دانش و تجربه را دشوار کرده و بخشی از دانش انباشته ‌شده در حافظه سازمانی را در معرض از بین رفتن قرار داده است.

خرمی هشدار داد: زمانی که متخصصان از سازمان خارج می‌شوند، تنها یک نیروی انسانی از دست نمی‌رود؛ بلکه بخشی از تجربه، دانش ضمنی، شبکه ارتباطی و حافظه حرفه‌ای سازمان نیز همراه او خارج می‌شود و جایگزینی چنین سرمایه‌ای به سادگی امکانپذیر نیست.

نیروهایی که مانده‌اند، زیر فشار فرسوده می‌شوند

وی با اشاره به وضعیت کارکنانی که همچنان در بنگاه‌ها فعالیت می‌کنند، گفت: نیروی انسانی باقی‌مانده نیز با فشارهای مضاعف مواجه است؛ از یک سو دستمزدها زیر فشار تورم قدرت خرید خود را از دست می‌دهند و از سوی دیگر، کارکنان ناچارند با تجهیزات و ابزارهایی کار کنند که سال‌هاست نیازمند نوسازی و به ‌روزرسانی هستند.

مدیرعامل سازمان مدیریت صنعتی ادامه داد: چشم‌انداز نامطمئن اقتصادی نیز فشار روانی و حرفه‌ای مضاعفی بر کارکنان وارد کرده است. در واقع مشکلاتی که بنگاه با آن مواجه است؛ مستقیماً به نیروی انسانی منتقل می‌شود و در صورت تداوم این وضعیت، فرسودگی سرمایه انسانی می‌تواند به یکی از جدی‌ترین تهدیدهای آینده کسب‌وکارها تبدیل شود.

حذف آموزش؛ صرفه‌جویی یا تشدید بحران؟

خرمی با هشدار نسبت به رویکردهایی که در شرایط بحران، نخستین واکنش آنها کاهش هزینه‌های توسعه‌ای و آموزشی است، تأکید کرد: در جنگ اقتصادی، آموزش نیروی انسانی نباید قربانی محدودیت‌های بودجه‌ای شود.

وی خاطرنشان کرد: سازمانی که در شرایط دشوار آموزش را متوقف می‌کند؛ در حقیقت توان خود برای مواجهه با آینده را کاهش می‌دهد. ممکن است کاهش بودجه آموزش در کوتاه‌مدت از هزینه‌های جاری کم کند، اما در بلندمدت با کاهش مهارت، بهره‌وری و انگیزه کارکنان؛ هزینه‌ای بسیار سنگین‌تر به سازمان تحمیل خواهد کرد.

مدیرعامل سازمان مدیریت صنعتی در پایان تأکید کرد: بنگاه‌های کشور برای عبور از شرایط موجود بیش از هر زمان دیگری به نیروی انسانی ماهر، باانگیزه و توانمند نیاز دارند و صیانت از این سرمایه، باید در مرکز سیاست‌های مدیریتی و برنامه‌های تاب‌آوری سازمانی قرار گیرد.

معصومه صالحی