چالش های توسعه و تامین مالی در ایران

توسعه؛ ناخودآگاه ذهن انسان را به‌ سمت ترقی و تعالی جامعه و پیشرفت کشور سوق می‌ دهد که منطق درستی است؛ اما کمتر کسی جز متخصصان امر به مولفه‌های پیچیده و مشکل راهیابی به توسعه آن هم از جنس پایدار آن می‌ اندیشند. توسعه یک کلمه است، اما دنیایی از تفکر، هم ‌اندیشی، مهندسی، برنامه ‌ریزی، آینده ‌نگری و بالاخره دریایی از علوم و هنر انسان ‌های دوراندیش را در بر دارد. اگر توسعه را با تعالی مترادف کنند، به یک واقعیت اشاره کرده‌اند؛ چراکه در بستر توسعه استعدادهای یک ملت شکوفا و آرزوهای آنها برای یک زندگی بهتر نمایان می ‌شود و ابعاد مختلف زندگی اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی و حتی امنیتی مردم یک کشور را متاثر می‌ سازد. اگر توسعه درست در ریل خود قرار گیرد؛ همه مولفه ‌های با اهمیت زندگی همچون سلامت و بهداشت، تغذیه، آموزش، درآمد سرانه، توزیع درآمد، امید به زندگی، دسترسی به اطلاعات، دسترسی به موقعیت‌ های شغلی، استانداردهای زیست‌ محیطی و بالاخره عدالت اجتماعی همه در راستای رسیدن به یک توسعه پایدار در چارچوب رشد نمادی به ‌سمت اهداف تعیین ‌شده قرار خواهد گرفت.
تحقق اهداف متوازن توسعه پایدار مستلزم سرمایه ‌گذاری پیوسته روی ساختارهای آموزشی، بهداشتی، ارتباطی، رسانه و نیز فعالیت‌های اقتصادی مزیت‌دار بوده که از طریق جذب، انباشت و تخصیص پس‌اندازهای ملی و بین ‌المللی در بستر مالی کارآمد و پویا میسر خواهد بود. در فضای کلان کشور کمبود پس ‌انداز ناخالص داخلی سرانه و عدم توسعه بسترهای مالی کارآمد، سرمایه‌ گذاری روی زیرساخت‌های توسعه و نیز تحقق اهداف توسعه پایدار را با دشواری مواجه ساخته و عدم تجهیز زیرساخت‌های توسعه‌ای به ‌طور عام و توسعه مالی به‌ طور خاص، رشد پایدار اقتصادی، انباشت پس‌ انداز ناخالص داخلی و فرآیند تامین مالی اقتصادی را با چالش مواجه ساخته است. ضمن اینکه بهره‌وری پایین سرمایه ‌گذاری و استفاده ناکارا از انباشت سرمایه ناخالص داخلی (تولید کمتر از ظرفیت اسمی) و نیز موانع فضای کسب ‌و کار و کارآفرینی غیر رقابتی چالش مذکور را تشدید کرده است. اگر این موانع و چالش‌ های تامین مالی به تنگنا تبدیل شود، خود یک پارادوکس توسعه است.