نقش قراردادهای بلندمدت بورس کالا در رونق تولید صنعت پتروشیمی

راه اندازی قراردادهای بلندمدت در بورس کالای ایران با نام کشف پریمیوم برای کمک به کسب و کار تولیدکنندگان و مصرف کنندگان می تواند بازار محصولاتی را که تولیدکننده و خریدار مشخصی دارد به سوی آرامش هدایت کند.

_x000D_

به گزارش بورس و بانک و به نقل از پیام پتروشیمی ؛ بورس کالا طی فعالیت خود از ابتدای تأسیس تاکنون، همزمان با تحولات اقتصادی و ایجاد نیازهای جدید فعالان اقتصادی و صنایع مختلف اقدام به معرفی ابزارها و راه‌اندازی بازارهای جدید کرده تا به بخشی از نیازهای تولیدکنندگان و مصرف کنندگان پاسخ دهد.

_x000D_

در این راستا، اقداماتی در راستای توسعه ابزارهای موجود در حوزه بازارهای کالایی انجام شده تا همزمان با توسعه بازارهای نقدی، بازارهای مالی نیز گسترش یابند. ابزارهای مختلفی که از جمله آن می توان به راه اندازی قراردادهای بلندمدت در بورس کالای ایران با نام کشف پریمیوم برای کمک به کسب و کار تولیدکنندگان و مصرف کنندگان اشاره کرد تا با استفاده از این ابزار بتوان بازار محصولاتی را که تولیدکننده و خریدار مشخصی دارد به سوی آرامش هدایت کرد.

_x000D_

بر این اساس با آغاز و توسعه معاملات قراردادهای کشف پریمیوم به ویژه در رینگ پتروشیمی بورس کالا، هم مجموعه های فعال در حوزه پتروشیمی و هم صنایع پایین دست می توانند اصلی ترین نیاز خود را در بستری شفاف تامین کرده و مشتریان وفادار خود را شناسایی کنند. 

_x000D_

این در حالی است که همواره نگرانی هایی در خصوص تامین مواد برای مصرف کنندگان وجود دارد، ضمن اینکه تولیدکنندگان همواره در خصوص تناوب تولید و انباشت محصول در انبارهایشان برای محصولات فصلی با نگرانی هایی روبه رو هستند، اما عقد قراردادهای بلندمدت در بورس کالا این مشکلات را مرتفع کرده و نگرانی های آنها را برطرف می سازد.

_x000D_

به منظور بررسی مزایای قرارداد کشف پریمیوم در بورس کالا گفت و گویی با حامد نامداری کارشناس و تحلیلگر بازار سرمایه داشته ایم که در ادامه می خوانید:

_x000D_

به اعتقاد شما اصلی ترین مزیت قراردادهای کشف پریمیوم در بورس کالا چیست؟

_x000D_

رونق معاملات کالاها در قالب قراردادهای کشف پریمیوم در بورس کالا راهکاری مناسب برای اطمینان فروشنده از فروش محصول در آینده و همچنین امکان برنامه ریزی خریدار این قراردادها برای تولید آتی است. در واقع به کمک این قراردادها ضمن پوشش ریسک های ناشی از نوسانات قیمتی می توان آینده را هم برای خریدار و هم برای فروشنده تضمین کرد؛ بطوریکه در زمان انعقاد این قرارداد، خریدار و فروشنده برای معامله حجم مشخصی از یک کالای استاندارد براساس یک قیمت مبنا به توافق می رسند و قیمت نهایی معامله با اعمال قیمت پریمیوم در زمان معامله نهایی تعیین می شود. به این ترتیب، خیال خریدار در طول این مدت از تامین مواد اولیه مورد نیاز خود راحت بوده و برای تولید آتی خود اطمینان حاصل می کند.

_x000D_

در این میان فروشنده نیز مطمئن است که هر اتفاقی در شرایط و قیمت ها رخ دهد، به کمک این نوع قرارداد توانسته فروش خود را تضمین و با کشف پریمیوم در زمان انجام معامله نهایی، قیمت محصول خود را نیز بیمه کند.

_x000D_

آیا این قرارداد می تواند به رونق تولید کمک کند؟

_x000D_

قرارداد کشف پریمیوم می تواند برای کالاهای اساسی مختلف در بورس کالای ایران اجرایی شود و برای مثال علاوه بر محصولات پتروشیمی و فرآورده های نفتی روی سایر کالاهای صنعتی و معدنی نیز همان طور که در هفته های قبل اجرایی شد، استفاده شود که در صورت فرهنگ سازی مناسب و استقبال شرکت ها، این ابزار مالی می تواند به رونق تولید کمک ویژه ای کند.

_x000D_

آیا عرضه تولیدات داخلی در قالب قرارداد کشف پریمیوم خللی در روند صادرات شرکت ها ایجاد نمی کند؟

_x000D_

اتفاقا این قرارداد یک نظم مناسبی در روند فروش داخلی و صادراتی شرکت ها ایجاد می کند به گونه ای که براساس ابلاغیه وزارت صمت، اگر عرضه ها در این شیوه خریداری نداشته باشد، معادل همان مقدار سهمیه صادراتی به شرکت ها تعلق می گیرد و به این ترتیب با شفاف سازی میزان نیاز داخلی، برنامه ریزی مناسبی در جهت صادرات شرکت ها نیز ایجاد می شود.

_x000D_

لطفا توضیح  ساده تری از قرارداد کشف پریمیوم  ارائه می کنید؟

_x000D_

به زبان ساده می توان گفت که معاملات کشف پریمیوم، قراردادی است که در بازار فیزیکی بورس کالا معامله می شود و به موجب آن، طرفین متعهد می شوند که در زمان مشخصی در آینده (تحویل، حمل یا بارگیری) کالا را بر اساس قیمت نهایی (قیمت مبنا به علاوه مابه التفاوت توافق شده) معامله نمایند.

_x000D_

در این شیوه، خریدار بخشی از ثمن معامله را در زمان توافق به فروشنده پرداخت و تسویه مابقی وجه متعاقباً و براساس شرایطی انجام می شود که در زمان عقد قرارداد مشخص می گردد. مکانیسم این قرارداد به گونه ای است که در ابتدای انجام توافق، طرفین باید قسمتی از ارزش حدودی معامله را نزد اتاق پایاپای به عنوان وجه الضمان تودیع کنند.

_x000D_

در این قرارداد، ﭘﺮﻳﻤﻴﻮم ﻣﺒﻠﻎ ﻳﺎ درﺻﺪی اﺳﺖ ﻛﻪ ﺟﻬﺖ ﻣﺤﺎسبه ﻗﻴﻤﺖ ﻧﻬﺎﻳﻲ ﺑﻪ ﻗﻴﻤﺖ ﻣﺒﻨﺎ اﺿﺎﻓﻪ ﻳﺎ از ﻗﻴﻤﺖ ﻣﺒﻨﺎ ﻛﺴﺮ میﺷﻮد و قیمت مبنا ﻗﻴﻤﺘﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ در زﻣﺎن ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه در اﻃﻼﻋﻴﻪ ﻋﺮﺿﻪ، ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺮﺟﻊ ﻣﻮرد ﻗﺒﻮل ﺑﻮرس اﻋﻼم می شود.

_x000D_

نقش  بورس کالا در این نوع معامله چگونه است؟

_x000D_

ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ ﻧﻬﺎﻳﻲ زمانی بین طرفین منعقد می شود ﻛﻪ در ﻗﺮارداد ﻛﺸﻒ ﭘﺮﻳﻤﻴﻮم ﻃﺮﻓﻴﻦ ﻣﺘﻌﻬﺪ ﺑﻪ اﻧﺠﺎم آن ﻃﺒﻖ ﺿﻮاﺑﻂ بورس شده اند. اﻳﻦ ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ در زﻣﺎن ﻣﺸﺨﺺ ﺷﺪه در ﻗﺮارداد ﻛﺸﻒ ﭘﺮﻳﻤﻴﻮم ﺑﺮاﺳﺎس ﻗﻴﻤﺖ ﻧﻬﺎﻳﻲ، ﺗﻮﺳﻂ ﺑﻮرس ﻣﻴﺎن ﻃﺮﻓﻴﻦ ﻗﺮارداد ﻛﺸﻒ ﭘﺮﻳﻤﻴﻮم ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻗﺮارداد ﻧﻘﺪ، نسیه ﻳﺎ ﺳﻠﻒ ﻣﻨﻌﻘﺪ می شود.

_x000D_

درباره مزیت های این نوع قرارداد توضیح بیشتری می توان ارائه داد؟

_x000D_

مزیت اصلی این گونه قراردادها نسبت به سایر قراردادها در آن است که در قرارداد کشف پریمیوم خریدار از رسیدن کالا و تامین به موقع اطمینان خاطر دارد. حال آنکه در قراردادی مثل سلف خریدار باید از وضعیت مالی خوبی برخوردار باشد تا جنس موردنظر را پیش خرید کند. حال آنکه ممکن است برخی خریداران، سرمایه موردنیاز را برای تامین مواد اولیه مصرفی خود در اختیار ندارد، اما برای حفظ تولید آتی خود نیازمند تضمین است که این ضمانت به کمک قرارداد کشف پریمیوم امکان پذیر است. ضمن اینکه فروشنده نیز این اطمینان را پیدا می کند که کالای تولیدی خود را در تاریخ سررسید می فروشد.

_x000D_

گفتنی است، در روز ۲۸ اسفند ماه ۹۶ با تعهد انجام معامله ۱.۵میلیون تن وکیوم باتوم در قالب قرارداد کشف پریمیوم، از ابزار جدید مالی بورس کالای ایران رونمایی شد و سپس قیر، پی وی سی، پلی کربنات و اپوکسی رزین مایع هم در راستای پوشش ریسک تولیدکنندگان و مصرف کنندگان به این ابزار پیوست و اکنون با توجه به مزایای متعدد این ابزار علاوه بر محصولات پتروشیمی و فرآورده های نفتی، محصولات صنعتی و معدنی نیز از طریق قراردادهای کشف پریمیوم معامله می شوند.

_x000D_

برنامه ریزی مطمئن برای تولید

_x000D_

در این خصوص معاون عملیات و نظارت بر بازار بورس کالای ایران نیز معتقد است که قراردادهای کشف پریمیوم برای صنایع بالادست و پایین دست، دستاورد مهمی مانند برنامه‌ریزی برای تولید و اطمینان خاطر از تامین مواد اولیه به همراه خواهد داشت.

_x000D_

سید جواد جهرمی درباره این نوع قرارداد بر این اعتقاد است که  یکی از دغدغه‌های صنایع بالادستی و پایین دستی، عرضه محصولاتشان و تامین مواد اولیه به طور مستمر بود که با این قرارداد، صنایع محصولات خود را در قالب قرارداد بلند مدت عرضه می‌کنند و همین موضوع باعث می‌شود تا برنامه ریزی برای تولید داشته باشند و این قرارداد باعث می‌شود تا صنایعی که مازاد تولید دارند بتوانند برای صادرات کالا نیز برنامه ریزی کنند.

_x000D_

معاون عملیات و نظارت بر بازار بورس کالا گفت: در سال های گذشته همواره فعالان صنعت خواهان ایجاد قراردادهای بلندمدت جهت تامین مواد اولیه بوده اند تا بتوانند از تامین مواد اولیه خود اطمینان حاصل کنند و مانند شرایط فعلی مجبور نباشند هفتگی در خصوص تامین مواد اولیه تصمیم گیری نمایند.

_x000D_

جهرمی افزود: قراردادهای بلندمدت در جای جای جهان اجرا می شوند و با توجه به نیازی که به بورس کالا اعلام شد، قراردادهای کشف پریمیوم به عنوان قراردادهای بلندمدت مورد تصویب شورای عالی بورس قرار گرفت.

_x000D_

وی ادامه داد: قراردادهای کشف پریمیوم برای بالادست دستاورد مهمی مانند برنامه ریزی برای تولید را به همراه خواهد داشت و این واحدها می توانند برای شناسایی دقیق نیاز بازار داخل وارد این قراردادها شوند. علاوه بر این در خصوص تعهدات عرضه، عرضه کنندگان نیز با وجود چنین قراردادهایی به صورت ساده تری قابل برنامه ریزی خواهد بود.

_x000D_

جهرمی همچنین توضیح داد: صنایع پایین دستی نیز با توجه به قراردادهایی که برای فروش دارند و برنامه ریزی تولید کرده اند، می توانند مواد اولیه خود را به صورت بلندمدت خریداری کنند.