مهم‌ترین جزییات از تغییرات بازار پایه

معاون عملیات و نظارت بازار فرابورس ایران با اعلام دلایل تغییرات در برخی قوانین بازار پایه، فلسفه ایجاد این بازار را تشریح کرد و در خصوص آخرین وضعیت نمادهای متوقف بازار پایه و راه‌اندازی بازار توافقی توضیح داد.

_x000D_

به گزارش بورس و بانک و به نقل از مدیریت ارتباطات فرابورس ایران، سروش حق‌وردی معاون عملیات و نظارت بازار فرابورس ایران با حضور در برنامه زنگ پایان رسانه فردای اقتصاد، با اشاره به فلسفه شکل‌گیری بازار پایه عنوان کرد: قبل از ایجاد بازار پایه سهام شرکت‌های اخراجی از بورس خارج از بازار معامله می‌شدند و حق سهامداران به ‌شدت از بین می‌رفت، اما در برنامه پنجم توسعه برای حل این معضل، بازار پایه شکل گرفت.

_x000D_

او در ادامه با تأکید بر اینکه آنچه بازار پایه را تشکیل می‌دهد نه تمایل شرکت‌ها به عدم شفافیت بلکه ضایع نشدن حقوق سهامداران است، گفت: در همین راستا در کنار این بازار، بازار توافقی ایجاد شده و فرابورس در حال حاضر در تلاش است شرکت‌ها را با احراز شرایط لازم به بازارهای بالاتر از پایه یا بازار توافقی منتقل کند.

_x000D_

به گفته حق‌وردی مقررات اینکه چه شرکت‌هایی از بازار پایه به بازار توافقی منتقل شوند، به هیئت‌مدیره سازمان بورس ارسال ‌شده است. معاملات در بازار توافقی به‌صورت بلوک به بلوک بوده و طیف معاملاتی این بازار با سایر بازارها فرق می‌کند.

_x000D_

تشریح تغییرات در بازار پایه

_x000D_

معاون عملیات و نظارت بازار فرابورس ایران در تشریح تغییرات اخیر بازار پایه نیز اظهار کرد: در ریزساختارهای معاملاتی این بازار تغییراتی رخ ‌داده به این ترتیب که کف ریالی حجم‌ مبنا تغییر کرده اما فرمول آن تغییری نکرده است و فقط حجم ‌مبنا برای تابلوهای رنگی این بازار دو برابر شده است، همچنین کف معاملات برخط نیز از۵۰۰ هزار تومان به ۵ میلیون تومان افزایش‌یافته است.

_x000D_

حق‌وردی با یادآوری حذف الزام بازارگردانی شرکت‌های بازار پایه گفت: البته برخی شرکت‌ها ملزم به بازارگردانی هستند که فهرست آن‌ها طی هفته‌های آینده منتشر خواهد شد.

_x000D_

چه شرکت‌هایی وارد بازار پایه می‌شوند؟

_x000D_

وی در خصوص شرکت‌هایی که وارد بازار پایه می‌شوند نیز این‌گونه توضیح داد: علاوه بر شرکت‌های اخراجی، از دیگر ورودی‌های بازار پایه، شرکت‌های سهامی عام در شرف تأسیس یا شرکت‌هایی مثل استقلال و پرسپولیس هستند که مجوز شورای عالی بورس را دارند. در خصوص شرکت پروژه‌ها نیز باید این حوزه تقویت و توسعه بیشتری پیدا کند.

_x000D_

حق وردی در خصوص لزوم آگاهی سرمایه‌گذاران برای خرید سهام در بازار پایه تأکید کرد: مفاد بیانیه ریسک شرکت‌ها در بازار پایه نشان می‌دهد ناشر طی چه فرایندی وارد بازار پایه شده و سرمایه‌گذار با خرید سهام این بازار چه ریسک‌هایی را متحمل می‌شود.

_x000D_

معاون عملیات و نظارت بازار فرابورس به شرایط خاص و حساس بازار پایه اشاره کرد و افزود: عمده گزارش‌های مجرمانه و تخلفاتی مربوط به بازار پایه است. مطالعات نشان می‌دهد همیشه و در تمامی بازارهای دنیا شرکت‌های کوچک و با سرمایه کم مستعد دست‌کاری هستند، علاوه بر اینکه در شرکت‌های بازار پایه ناشرانی داریم که دچار چالش‌های سهامداری هستند که مشکلات خاص خودش را ایجاد می‌کند.

_x000D_

او در تشریح روش‌های مختلف دست‌کاری در بازار پایه گفت: در این بازار برخی به بهانه «تیک اور» وارد سهام می‌شوند و قیمت سهم را بالا می‌برند، سپس در قیمت بالا از سهم خارج می‌شوند. روش‌های مختلفی برای دست‌کاری وجود دارد و سرمایه‌گذاران باید در زمان ورود به این بازار از ریسک‌های آن مطلع باشند.

_x000D_

فرابورس ورود به بازار پایه را ممنوع نکرده است

_x000D_

حق‌وردی با تأکید بر اینکه ما سرمایه‌گذار را برای ورود به بازار پایه ممنوع نمی‌کنیم، گفت: سرمایه‌گذاری که تمایل به خرید در بازار پایه در رقم‌های کمتر از ۵ میلیون تومان دارد، می‌تواند باید از مسیر کارگزاری وارد شود. کارگزار نیز وظیفه دارد که در خصوص تصمیم معاملاتی سرمایه‌گذار هشدارهای لازم را بدهد.

_x000D_

او با اشاره به اینکه تغییرات در بازار پایه ممتد نبوده و در یک مقطع چند تغییر ایجاد شده است، افزود: به‌موجب قانون تابه‌حال اخراج از بازار پایه نداشتیم، رنگ‌بندی در این بازار هم به دلیل افشای اطلاعات و نوع شرکت است.

_x000D_

چرا شرکت‌ها از بازار پایه اخراج نمی‌شوند؟

_x000D_

حق‌وردی با تأکید به اینکه قانون مصوب شده در مجلس در خصوص بازار پایه اجازه اخراج شرکت‌ها را نمی‌دهد، گفت: به همین دلیل بازاری به نام بازار توافقی ایجاد شد. اما نمی‌توان شرکتی را بدون اطلاع قبلی از بازار پایه به بازار توافقی منتقل کرد، به همین دلیل پیش از این تغییر بارها هشدارهای لازم به شرکت و سهامدار داده می‌شود.

_x000D_

او در خصوص دلیل ادامه حیات بازار پایه با وجود ریسک‌های بالا و محدودیت‌های زیاد در پاسخ به سؤال فردای اقتصاد گفت: در سایر کشورها بازاری به نام بازار پایه وجود ندارد و شرکت‌ها یا در بازارهای اصلی پذیرش می‌شوند یا در بازار توافقی (OTC) معامله می‌شوند، در مورد بازار سرمایه کشور قانون ما را مکلف به راه‌اندازی بازار پایه کرده است.

_x000D_

سرنوشت نمادهای متوقف در بازار پایه

_x000D_

این مقام مسئول در فرابورس در ادامه به برخی نمادها با توقف‌های طولانی‌مدت اشاره کرد و افزود: نماد «خپارس» به دلیل عدم انتشار گزارش ارزش‌گذاری متوقف مانده است. در نماد بانک آینده نیز بحث افشای اطلاعات مطرح است و باید راجع به موضوع بااهمیتی تصمیم‌گیری شود.

_x000D_

حق وردی همچنین از بررسی‌ها برای تغییر چالش‌های قانونی در بازار پایه خبر داد و گفت: در این خصوص پیشنهادهایی توسط هیئت‌مدیره فرابورس تصویب و به هیئت‌مدیره سازمان بورس ارسال ‌شده تا بتوان چالش ارائه گزارش ارزش‌گذاری که شرکت ملزم است پس از اخراج از بازارهای اصلی و ورود بلافاصله به بازار پایه، منتشر کند را برطرف کنیم.

_x000D_

معاون عملیات و نظارت بازار فرابورس در پاسخ به پرسشی درباره اینکه چرا متخلفان بازار پایه معرفی نمی‌شوند، گفت: تخلفات دائماً رصد و شناسایی شده و گزارش آن به سازمان بورس نیز ارسال می‌شود، اما از لحاظ قانونی اجازه انتشار و افشای اسم نماد یا افراد را نداریم.

_x000D_

فرابورس هیچ کدی را مسدود نکرده است

_x000D_

او در ادامه به موضوعی تحت عنوان بستن کد توسط فرابورس اشاره کرد و گفت: فرابورس امکان بستن هیچ کد معاملاتی را ندارد چون این موضوع در اختیار مراجع قضایی است؛ اختیارات ما و کارگزاران صرفاً در حوزه محدود کردن کدهای معاملاتی است.

_x000D_

حق‌وردی درباره اینکه چرا در دوره خاصی از بازار محدود کردن کدها زیاد بود، افزود: در چند دوره بازار تغییرات پیاپی داشتیم، طی یک دوره به دلیل رشد پرشتاب بازار شاهد ورود افراد جدید با عنوان‌هایی مثل سیگنال فروشی در فضای مجازی بودیم، این وضعیت در سال ۹۹ به اوج خود رسید اما پس از آن با تغییر شرایط بازار و ارائه مجوز به شرکت‌های سبدگردان، وضعیت فضای مجازی هم تغییر کرد. بخش عمده ایجاد محدودیت کدها نیز در آن دوره بود و این‌گونه نبوده که موضوعی را در دوره‌ای انجام بدهیم و بعد از مدتی پیگیری آن را متوقف کنیم.