فناوری های نوین در صنعت فولاد؛ الزامات و روش ها

موافقت‌نامه‌ی اقلیمی پاریس که این روزها بسیار مورد توجه قرار گرفته، یکی از محرک‌های بنگاه‌های اقتصادی بزرگ دنیا به سمت توسعه پایدار و صنعت سبز است؛ بر اساس مفاد این موافقت‌نامه، کشورهایی که به آن پیوسته‌اند، موظف‌اند که از مقدار تولید گازهای گلخانه‌ای که موجب گرمایش جهانی می‌شود، به مقدار قابل توجهی بکاهند.

_x000D_

به گزارش بورس و بانک و به نقل از روابط عمومی شرکت سرمایه گذاری توسعه معادن و فلزات؛ معدن و صنایع وابسته به آن، از جمله صنایعی هستند که همواره با چالش‌های زیست‌محیطی روبه رو بوده‌اند و طی سال‌های اخیر، بنگاه‌های اقتصادی فعال در این حوزه برای تداوم نقش‌آفرینی در این عرصه، به سوی صنعت سبز و کم‌کربن گرایش پیدا کرده‌اند.

_x000D_

مجله حقوقی بین‌المللی/ شماره ۶۰ نوشته‌است:

_x000D_

«موافقت‌نامه پاریس در خصوص تغییر اقلیم به صورت معاهده مکتوب در ۲۹ ماده در سال ۲۰۱۵ تقریباً با اجماع جهانی پذیرفته شد. هدف موافقت‌نامه، تقویت واکنش جهانی نسبت به تهدیدات ناشی از تغییر اقلیم و گرمایش زمین ناشی از افزایش گازهای گلخانه‌ای است.

_x000D_

بنابراین به موجب این موافقت‌نامه و برای محدودکردن افزایش دمای کره زمین، مقرر شد که کشورهای جهان، برنامه‌هایی برای کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای ارائه دهند. موافقت‌نامه پاریس نشانگر رویکردی جدید در حکمرانی اقلیمی جهانی است که تمایز میان کشورها و واقعیات مربوط به درجه توسعه‌یافتگی آن‌ها را می‌پذیرد اما مرزبندی‌های پروتکل کیوتو را درنوردیده و تعهدات مشترکی را در خصوص کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای، انطباق با تغییرات اقلیمی و شفافیت برای همه کشورها ایجاد می‌کند و جهت تعیین میزان و شکل تعهد که در ارتباط با واکنش اقلیمی از طریق برنامه‌های مشارکتی به عهده خواهند گرفت، استقلال بیشتری به آن‌ها می‌دهد.»

_x000D_

این مجله همچنین اشاره کرده است که این موافقت‌نامه برخلاف ضمانت اجراهای حقوقی، برای تضمین اجرای آن از سازوکار «شرمنده‌سازی» استفاده می‌کند و با وضع قواعد شفافیت و بازنگری اجباری، خطر حیثیتی ایجاد می‌کند؛ به این صورت که شفاف‌سازی و در معرض داوری دیگران قرار گرفتن باعث سرزنش عمومی و عدم اقبال جهانی به همکاری و تعامل اقتصادی با کشورهایی شود که آن را رعایت نمی‌کنند.

_x000D_

 تحقق «هیدروژن سبز» یک باید است!

_x000D_

اردشیر سعدمحمدی، مدیرعامل گروه سرمایه‌گذاری توسعه معادن و فلزات، با اشاره به پیوستن ایران به معاهده اقلیمی پاریس و لزوم پایبندی به آن جهت ادامه تعاملات اقتصادی در دنیا، بیان کرد: در صورتی که صنایع ما نتوانند تا زمان مقرر، از تولید گازهای گلخانه‌ای بکاهند، محصولاتمان در دنیا خریدار نخواهد داشت؛ بنابراین سرمایه‌گذاری برای تحقق صنعت سبز، یک ضرورت است.

_x000D_

سعدمحمدی ادامه داد: حدود ۷ تا ۹ درصد گاز گلخانه‌ای در دنیا به دست صنعت فولاد تولید می‌شود. بر اساس تعهداتمان در معاهده پاریس، تا سال ۲۰۳۰ باید تولید گاز کربن دی‌اکسید توسط صنایع ما، ۵۰ درصد کاهش یابد.

_x000D_

مدیرعامل «ومعادن» بیان کرد: به ازای تولید هر تن فولاد خام، در روش کوره بلند BF (کوره‌های اکسیژنی مبتنی بر گاز و زغال سنگ) ۱.۵ تا ۲.۳ تن، کوره‌های اکسیژنی SR (حذف واحد کلوخه‌سازی و کک‌سازی در فرایند فولادسازی) ۰.۹ تا ۱.۳ تن و در روش احیاء مستقیم ۰.۶ تا ۱.۵ تن گاز آلاینده‌ی کربن دی‌اکسید تولید می‌شود.

_x000D_

سعدمحمدی تاکید کرد: موضوع استفاده از هیدروژن به عنوان منبع تولید انرژی مورد نیاز صنایع، در دنیا بسیار جدی است و اکیداً مورد توجه صنایع قرار گرفته است؛ ما نیز موظفیم با همه محدودیت‌های موجود و هزینه‌ بسیار بالایی که دارد، تمام تلاشمان را در راه تحقق آن به کار بگیریم.

_x000D_

وی افزود: در فرآیند احیای مستقیم میدرکس، استفاده از انرژی پاک هیدروژنی کاملاً عملیاتی و تسهیل شده است و با همان تجهیزات موجود و بدون نیز به اصلاحات، می توان با وارد کردن هیدروژن، استفاده از گاز طبیعی را تا ۳۰ درصد کاهش داد.

_x000D_

سعدمحمدی ادامه داد: سیر تکاملی میدرکس در جهت جایگزین‌کردن صد درصدی هیدروژن با گاز طبیعی‌ست و دارد اصلاحاتی در تجهیزات آن صورت می‌گیرد که در این صورت نسبت به روش کوره بلند BF، کاهش ۸۰ درصدی در تولید آلاینده CO2 را به همراه خواهد داشت.

_x000D_

مدیرعامل «ومعادن» ضمن اشاره به فرآیند تکنولوژی Flash که تا پیش از این برای عناصری چون مس، سرب و روی استفاده می‌شد، بیان کرد: این تکنولوژی تحول‌آفرین که کاهش چشمگیر مصرف انرژی و تولید CO2 را به دنبال دارد، اکنون وارد صحنه بازی سنگ آهن نیز شده و به سرعت در حال توسعه است.

_x000D_

وی افزود: این فناوری نسبت به روش کوره بلند فعلی، پتانسیل کاهش مصرف انرژی به میزان ۳۲ تا ۵۷ درصد و کاهش انتشار کربن دی‌اکسید به میزان ۶۱ تا ۹۶ درصد را داراست.

_x000D_

مدیرعامل «ومعادن» ادامه داد: یکی دیگر از فناوری‌های نوین، تولید آهن مذاب به روش الکترولیز است که در این روش، ابتدا سنگ آهن در یک محلول الکترولیت حل شده و سپس با عبور جریان برق، امکان جداسازی آن فراهم می‌شود و محصولات این واکنش آهن فلزی و اکسیژن خواهد بود.

_x000D_

سعدمحمدی در ادامه به انواع روش‌های تولید گاز هیدروژن در صنعت و محدودیت‌های آن اشاره کرد و گفت: تا پیش از سال ۲۰۲۰، گاز هیدروژن عمدتاً از احتراق گاز طبیعی حاصل می‌شد که به دلیل تولید همزمان گاز آلاینده CO2 به آن هیدروژن خاکستری می‌گویند.

_x000D_

وی افزود: در روش دیگر، با فناوری CCUS (carbon capture, utilization and storage – جذب کربن، استفاده و ذخیره آن) کربن تولیدشده از احتراق گاز طبیعی و سوخت‌های فسیلی از دودکش‌ها جذب شده و در زیرِ زمین ذخیره می‌شود که هیدروژن ماحصل آن، هیدروژن آبی نامیده می‌شود.

_x000D_

سعدمحمدی با بیان اینکه روش مطلوب ما فرآیندی است که تولید CO2 در آن به صفر میل کند، به روش الکترولیز آب اشاره کرد و گفت: ۴ درصد از تولید جهانی هیدروژن از این مسیر به دست می‌آید؛ از آن جایی که هیدروژن‌ از مولکول‌های آب حاصل می‌شود و نه هیدروکربن‌ها، به آن هیدروژن سبز گفته می‌شود و هیچ گاز آلاینده‌ای وارد محیط زیست نمی‌کند.

_x000D_

مدیرعامل شرکت سرمایه‌گذاری توسعه معادن و فلزات تاکید کرد: تأمین هیدروژن از روش الکترولیز برای تحقق اهداف صنعتی، به برق بسیار زیادی نیاز دارد که باعث شده روش بسیار پرهزینه‌ای باشد و نیازمند سرمایه‌گذاری هنگفتی است.

_x000D_

وی افزود: علاوه بر آن، برای تحقق «هیدروژن سبز»، انرژی برقی که استفاده می‌شود باید از روش‌های تجدیدپذیر و بدون استفاده از سوخت‌های فسیلی تولید شده باشد که این پیش‌نیازها دستیابی به آن را برای ما بسیار پرهزینه می‌کند اما پیوستن به این مسیر یک باید است؛ در غیر این صورت در صادرات محصولاتمان دچار مشکلات جدی خواهیم شد.

_x000D_

سعدمحمدی در پایان بیان کرد: بر اساس پیش‌بینی‌های انجام شده، تولید فولاد خام از ۱.۸۶۷ میلیارد تن در سال ۲۰۲۰ به ۲.۱۸۷ میلیارد تن در سال ۲۰۵۰ خواهد رسید. فولادسازی به روش‌های فعلی بین سال‌های ۲۰۴۵ تا ۲۰۵۰ متوقف شده و تنها از روش‌های نوظهور و فناوری‌های تولید فولاد سبز استفاده خواهد شد.