بررسی آخرین جزئیات از سهام عدالت، دامنه نوسان و رمز ارزها

رئیس سازمان بورس و اواق بهادار ضمن اعلام آخرین جزئیات ورود رمزارزها به بازار سرمایه و امکان فروش سهام عدالت، از ایجاد دامنه نوسان پویا در بازار سهام خبر داد و گفت: تا پایان سال دامنه نوسان بازار به ۱۰ درصد افزایش می‌یابد.

_x000D_

به گزارش  بورس و بانک و به نقل از ایرنا ؛ بازار سرمایه کشور در چند سال اخیر کانون توجه جامعه قرار داشت. این بازار پس از رشد ۴۰۰ درصدی در ماه پایانی و ۴ ماه نخست سال ۹۹، از مرداد ماه ۱۳۹۹ وارد روند ریزشی شد و این موضعیت تا پایان پاییز ۱۴۰۰ ادامه یافت. سازمان بورس با شروع به کار دولت سیزدهم و در آغاز دوره فعالیت رئیس جدید سازمان بورس و اوراق بهادار برای ایجاد ثبات در بازار سهام، تصمیمات متعدد و برنامه‌ریزی‌های زیادی را به‌منظور کاهش و درنهایت حذف هیجانات کاذب انجام داد تا این بازار که با مشکل بی‌اعتماد از دولت قبل مواجه بود به ثبات برسد.

_x000D_

البته به گفته مجید عشقی رئیس سازمان بورس، اعتماد از دست رفته، یک روز بازنمی‌گردد اما تصمیمات وزارت اقتصادی و سازمان بورس می‌تواند زمینه‌ساز ایجاد امیدواری‌ها در معاملات بازار سهام باشد که امروز و پس از گذشته چند ماه از دولت سیزدهم، شاهد ایجاد ثبات در بازار سرمایه هستیم.

_x000D_

ایجاد تغییرات در دامنه نوسان ازجمله تصمیماتی بود که با موافقان زیادی از سوی سهامداران همراه شد و اکثر آن‌ها وجود دامنه نوسان در بازار و نیز ایجاد محدودیت در معاملات را به‌عنوان اقدام مشکل‌ساز عنوان کرده بودند و بارها اظهارنظرهای مختلفی را نسبت به تصمیم‌گیری در زمینه دامنه نوسان مطرح کردند. اکنون و با توجه به مشکلات ایجادشده در خصوص وجود دامنه نوسان، تصمیمات جدیدی نسبت به افزایش تدریجی دامنه نوسان اتخاذ و قرار بر این شد تا دامنه نوسان به‌صورت فصلی یک درصد اضافه شود، نخستین مرحله آن از ۲۹ فروردین‌ماه اجرا شد و دامنه نوسان از مثبت و منفی پنج درصد به مثبت و منفی ۶ درصد تغییر کرد.

_x000D_

در ادامه چنین مسائلی، رمزارزها از دیگر موضوعاتی بود که سرمایه‌گذاران بعد از ورود شاخص بورس به مدار نزولی و نیز ضرر و زیان‌های سنگین متحمل شده، اقدام به خروج سرمایه‌های خود از بازار و نیز ورود آن به رمزارزها کردند که بارها هشدارهای مختلفی از کارشناسان و مسوولان نسبت به این تصمیم عجولانه سهامداران عنوان شد؛ زیرا با توجه به بی‌توجهی سرمایه‌گذاران نسبت به توصیه‌های مطرح‌شده، سازمان بورس تصمیم گرفت تا به‌منظور سروسامان دادن به این بازار اقدامات جدیدی را حوزه بازار رمزارزها در دستور کار قرار دهد.

_x000D_

هفته گذشته «مجید عشقی» رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار مهمان خبرگزاری ایرنا بود و پس از بازدید از بخش‌های مختلف خبرگزاری جمهوری اسلامی، در خصوص آخرین وضعیت بازار سرمایه و نیز برنامه‌های این سازمان گفت‌وگویی تفصیلی با خبرنگاران ایرنا انجام داد که بخش نخست آن با عنوان «قدامات دولت دوازدهم فاجعه‌ساز ریزش بورس بود/ سهام ۲۵ شرکت آماده ورود به بازار سرمایه» روز یکشنبه هفته جاری منتشر شد و بخش دوم و پایانی این مصاحبه امروز منتشر می‌شود.

_x000D_

رئیس سازمان بورس در این بخش از ایجاد دامنه نوسان پویا در بازار سهام، ورود رمزارزها به بورس، آخرین وضعیت سهام عدالت و فروش آن و رصد آنلاین معاملات سخن گفت که در ادامه متن کامل آن را مشاهده می‌کنید. 

_x000D_

آخرین تصمیمات اتخاذشده از سوی سازمان بورس در زمینه ورود و انجام معاملات رمزارزها در بازار سرمایه به کجا رسیده است؛ آیا معاملات رمزارزها می‌تواند به رقیبی برای معاملات بازار سهام تلقی شود؟

_x000D_

با توجه به صحبت‌های انجام‌شده در دولت، اکنون مقررات و قانونی برای رمزارزها و نیز رمز دارایی‌ها در حال تدوین است که در این قانون وظایفی برای سازمان بورس در نظر گرفته شده است البته این قانون تاکنون نهایی نشده و باید به جمع‌بندی‌های لازم برسد.

_x000D_

در کل جنس این بازار (رمزارزها) متفاوت با بازار سهام است و با ریسک‌های کاملاً متفاوتی روبرو است، همچنین در این میان برخی از مباحث فقهی جدی هم در خصوص آن وجود دارد که در سازمان بورس مطرح و اکنون در حال بررسی آن هستیم. با توجه به وجود چنین مسائلی، تاکنون تصمیم جدی در خصوص معامله رمزارزها در بازار سرمایه گرفته نشده و به جمع‌بندی نهایی نرسیده است.

_x000D_

در کنار این مسئله، موضوع استفاده از فناوری‌های بلاکچین و نیز فناوری‌های مشابه آن در فرآیندها مطرح است؛ این موضوع دارای بحث و مقوله متفاوتی است و باید برخی از فرآیندها را از طریق استفاده از نوآوری‌های جدید در دستور کار قرار دهیم، در این زمینه هم با کمک سایر نهادهای مالی در حال بررسی و تصمیم‌گیری هستیم تا مشخص شود که چگونه می‌توان از نوآوری‌های جدید در فرآیند تسویه و نیز ثبت و نگهداری دارایی‌ها استفاده کرد.

_x000D_

در خصوص معامله رمزارزها صندوقی پیشنهاد شده که قرار است به‌صورت آزمایشی در سندباکس اجرایی شود، اکنون اقدامات آن انجام‌شده و این صندوق‌ها در صورت تایید مسائل فقهی راه‌اندازی خواهند شد.

_x000D_

سازمان بورس برای جلوگیری از هیجانات در معاملات، تصمیم به افزایش دامنه نوسان کرد، برنامه برای این موضوع چگونه است و آیا دامنه نوسان از ابتدای تابستان به مثبت و منفی هفت درصد تغییر پیدا می‌کند؟

_x000D_

موضوع دامنه نوسان جزو بحث‌های بسیار مهم تلقی می‌شود که دارای مخالفان و نیز موافقانی هستند. بر اساس بررسی‌های انجام‌شده به این نتیجه رسیده‌ایم که دامنه نوسان به‌تدریج افزایش یابد و تغییر آن در هر فصل نیازمند گزارش و نتیجه اجرای فاز نخست تغییر دامنه نوسان است.

_x000D_

تکلیف کرده‌ایم تا مسوولان شرکت بورس تهران و فرابورس معاملات بازار را مورد رصد قرار داده و نتیجه را بعد از سه ماه به سازمان بورس ارائه دهند. با توجه به گزارش ارائه‌شده اگر مشاهده شود که افزایش دامنه نوسان در مرحله نخست با تأثیر مثبتی همراه باشد، در خصوص افزایش دوباره دامنه نوسان و نیز بازارهایی که باید شامل این افزایش شوند، تصمیم‌گیری خواهیم کرد و دامنه نوسان باید به‌طور حتم به‌صورت تدریجی افزایش می‌یابد؛ البته تاکنون تصمیم نهایی برای افزایش دامنه نوسان تا ۱۰ درصد اتخاذ نشد، اما هدف ما این است که دامنه نوسان را تا پایان سال ۱۴۰۱ به ۱۰ درصد افزایش دهیم.

_x000D_

برخی در بازار سرمایه موافق حذف کامل دامنه نوسان هستند، آیا در این زمینه برنامه‌ای وجود دارد؟

_x000D_

حذف کامل دامنه نوسان نیازمند الزاماتی است که در موقعیت فعلی بازار، شرایط اجرای آن فراهم نیست. قرار بر این است تا در بلندمدت بحث دامنه نوسان پویا را پیگیری کنیم تا دامنه نوسان متناسب با وضعیت بازار تغییر کند. از این طریق ضمن وجود محدودیت، دامنه نوسان باز خواهد بود که در کنار آن بحث دست‌کاری معاملات و نیز انجام نظارت‌ها قابل اعمال باشد.

_x000D_

دامنه نوسان پویا، مدل منطقی در نظر گرفته‌شده برای دامنه نوسان است. این اقدام نیازمند سامانه‌هایی است که مسوولان در حال تلاش برای راه‌اندازی آن هستند. به نظر می‌رسد که استفاده از این سامانه‌ها به امسال نرسد و برای سال جاری افزایش تدریجی دامنه نوسان را در دستور کار قرار داده‌ایم، اما برای بلندمدت دامنه نوسان پویا را اجرا خواهیم کرد.

_x000D_

منظور از دامنه نوسان پویا چیست؟

_x000D_

دامنه نوسان پویا به تعبیری به‌عنوان دامنه نوسان باز تلقی می‌شود، اما به‌طور حتم کنترل‌هایی بر روی آن انجام خواهد شد، بدین صورت که اگر سهام شرکتی بیش از مقدار مشخص شده رشد کرد، وقفه‌ای در معاملات آن نماد به‌منظور ایجاد شفاف‌سازی صورت می‌گیرد. در دنیا هم به این صورت نیست که دامنه نوسان به‌طور کامل باز باشد. در این زمینه نقش بازارگردان‌ها بسیار پررنگ است و باید دارای نقش اساسی باشد. هفته گذشته هم اعلام کرده‌ایم اگر بازارگردان‌ها از توانایی لازم برای کنترل سهام برخوردار باشند، دامنه نوسان را با توجه به درخواست بازارگردان تا ۲ برابر دامنه نوسان مشخص‌شده، بازخواهیم کرد.

_x000D_

پس از آزادسازی سهام عدالت، فروش ۶۰ درصد آن در بازار سرمایه فراهم شد اما طی یک سال گذشته و تحت تأثیر نوسانات شدید ایجادشده در بازار، فروش آن متوقف شد، آیا برنامه‌ای برای آغاز فروش سهام عدالت وجود دارد و فروش این سهام از چه زمانی دوباره از سر گرفته خواهد شد؟

_x000D_

نحوه فروش سهام عدالت در سال ۹۹ با ایرادات جدی مواجه بود، اکنون در شورای عالی بورس و کارگروهی که به‌عنوان زیرمجموعه این شورا  فعال است، در حال بررسی شیوه فروش سهام عدالت هستیم تا آن را به مرحله نهایی برسانیم. طبق فرمایشات رهبر معظم انقلاب در ابلاغیه سهام عدالت، اصل بر این است تا مردم از سهام عدالت خود به‌عنوان دارایی آینده دار نگه‌داری کنند.

_x000D_

افرادی که در سال ۹۹ اقدام به فروش سهام عدالت خود نکردند و آن را در اختیار دارند، کسب سود سالیانه خوبی کسب کردند که این سود در سال ۱۴۰۱ به‌طور حتم بیشتر خواهد شد و این منافع به‌صورت بلندمدت در اختیار مردم قرار می‌گیرد. فراهم شدن بسترهای لازم برای فروش یک‌باره سهام عدالت توسط سهامداران، ضمن ایجاد زیان مشمولان سهام عدالت، سبب ایجاد هیجان شدید در کلیت بازار سرمایه می‌شود؛ بنابراین تصمیم بر این است تا روشی درنظر گرفته شود که مردم آن را به‌عنوان دارایی نزد خود نگه دارند و آن را به فروش نرسانند.

_x000D_

با توجه به تصمیم اتخاذشده بعد از مصوبه شورای عالی بورس، فروش سهام عدالت به‌صورت مستقیم و غیرمستقیم باز خواهد شد، اما اکنون نمی‌توان زمان دقیقی را برای آغاز فروش سهام عدالت اعلام کرد.

_x000D_

در سال ۹۸ بخشی از سود سهام عدالت به‌حساب سهامداران پرداخت نشد، اکنون واریز باقیمانده این سود سهام عدالت در کدام مرحله قرار دارد؟

_x000D_

بخش از سود سهام عدالت سال ۹۷ و ۹۸ باقیمانده بود که در تاریخ ۲۱ اسفند ۱۴۰۰ همراه با سود عملکرد سال ۹۹ به‌حساب سهامداران واریز شد، اکنون بخشی از سود سهام شرکت‌های غیر بورسی باقیمانده است که در ابتدا باید آن را در شورای عالی بورس تعیین تکلیف کنیم.

_x000D_

رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس در مورد انجام تعیین تکلیف جاماندگان سهام عدالت صحبت‌هایی را مطرح کردند، آیا در این زمینه، وظیفه‌ای به سازمان بورس محول شده است؟

_x000D_

تعیین تکلیف جاماندگان سهام عدالت در حیطه اختیار سازمان بورس نیست، بر اساس قانون در ابتدا باید دولت از طریق سازمان خصوصی‌سازی افراد مشمول را شناسایی کند و زمان در نظر گرفته‌شده را برای ثبت‌نام به آن‌ها اعلام کند. بعد از تخصیص سهام عدالت به جاماندگان، سازمان بورس وارد کار می‌شود و اقدامات لازم را برای اجرای هر چه زودتر اختصاص سهام به جاماندگان را در دستور کار قرار می‌دهد.

_x000D_

نایب‌رئیس هیات مدیره سازمان بورس در اسفندماه اعلام کرد که قرار است وراث سهام عدالت تا پایان سال ۱۴۰۱ تعیین تکلیف شوند، سازمان بورس چه اقداماتی را در این زمینه انجام داده است؟

_x000D_

بحث سهام عدالت متوفیان و وراث آن و نیز سودهایی که داشتند، امسال تعیین تکلیف می‌شود، با توجه به جمعیت زیادی که به‌عنوان وراث وجود دارد، انجام اقدامات در این زمینه بسیار سخت است و باید وضعیت وراث طبق گواهی انحصار وراثتی که افراد در اختیار دارند، مشخص شود. اکنون سامانه‌ای در حال تهیه است که بر اساس آن قطعاً وضعیت وراث سهام عدالت مشخص می‌شود و این کار را به مرحله پایانی اجرا می‌رسانیم.

_x000D_

سال گذشته با مسئله انتخابات هیات مدیره شرکت‌های سرمایه‌گذاری استانی سهام عدالت مواجه بودیم که این اقدام تحت تأثیر وجود برخی از مشکلات متوقف شد،  اکنون برنامه‌ای را برای برگزاری دوباره این انتخابات در دستور کار دارد؟

_x000D_

عشقی: این مسئله هم جزو مواردی است که در شورای عالی بورس در حال بحث است؛ امیدواریم که به‌زودی در این زمینه به جمع‌بندی برسیم، اما این اقدام نیازمند جمع‌بندی آیین‌نامه آزادسازی سهام عدالت است که در کارگروه مورد نظر در حال بررسی و پیگیری است.

_x000D_

فعالیت نوسان گیرها و برخی معاملات مشکوک در بازار سرمایه جزو مواردی بود که منجر به افزایش نوسان در معاملات بازار سرمایه در دو سال اخیر شده بود که برخی معتقدند بودند باید این موضوع ساماندهی شود، آیا برنامه‌ای را برای جلوگیری این موضوع در بازار سهام مدنظر وجود دارد؟

_x000D_

یکی از برنامه‌های سازمان بورس در سامانه پایش و نظارت بازار سرمایه که در اسفندماه  ۱۴۰۰ افتتاح شد، این است که اشخاصی که در حال نوسان گیری از بازار هستند را به‌صورت آنلاین کنترل کند، البته نوسان گیری ذات بازار سرمایه است و نوسان گیرها بخش عمده‌ای از بازار را تشکیل می‌دهند که باعث نقد شوندگی بازار می‌شود و نمی‌توان در هیچ بازاری نوسان گیری را حذف کرد.

_x000D_

اگر نوسان گیر سبب تغییر جریان معاملات بازار شود و به‌نوعی معاملات بازار را دستکاری و قیمت‌ها را تغییر دهد، به‌طور حتم با آن‌ها برخورد خواهد شد. اکنون سامانه‌ای را در این زمینه ایجاد و تقویت کردیم و بازهم برنامه‌های جدیدی برای این اقدام در دستور کار داریم تا دستکاری‌ها به‌صورت هم‌زمان توسط سامانه نظارتی تشخیص داده شود و از ادامه فعالیت نوسان گیرها در بازار جلوگیری شود.

_x000D_

سال گذشته به‌منظور برنامه‌ریزی بهتر در حوزه بازار سرمایه وعده‌هایی از احتمال حضور رئیس سازمان بورس  در هیات دولت داده شد، آیا این اقدام اجرایی خواهد شد؟

_x000D_

تاکنون تصمیمی در این زمینه اتخاذ نشده، اما در کل با دولت در ارتباط هستیم و موارد را برای تصمیم‌گیری بهتر به مسئولان منتقل می‌کنیم.