بانکداری اسلامی محدود به حذف ربا نیست

رئیس شورای فقهی بانک مرکزی با بیان اینکه بانکداری اسلامی صرفاً محدود به حذف ربا نیست و فراتر از آن است، گفت: در بانکداری اسلامی سود از محل تولید و تجارت و فعالیت اقتصادی ایجاد شده و متناسب با منافع تجار و فعالان اقتصادی است.

_x000D_

به گزارش بورس و بانک و به نقل از روابط عمومی بانک مرکزی؛ رئیس شورای فقهی در نخستین روز همایش بانکداری اسلامی، بانکداری اسلامی را الگوی خاصی از بانکداری دانست و کفت: همه روابط بانکداری اسلامی با فقه و شریعت اسلامی سازگار است و اهداف اسلام مانند عدالت و اخلاق را سرلوحه خود قرار دارد.

_x000D_

حجت الاسلام والمسلمین مصباحی مقدم با بیان اینکه در بانکداری اسلامی سود ناشی از فعالیت اقتصادی اشخاص و بنگاه هاست، تصریح کرد: این شیوه بانکداری هرگز مبتنی بر سود پول نیست و این مهم یک آرمان است که امیدواریم با کمک نظام بانکی به آن سمت حرکت کنیم چراکه در بانکداری اسلامی رابطه تنگاتنگی بین بازار واقعی کالا و خدمات و نظام بانکی برقرار است. 

_x000D_

وی با اشاره به اینکه بانکداری اسلامی اهداف اجتماعی را دنبال می کند گفت: بانکداری اسلامی درخدمت عموم مردم به ویژه اقشار ضعیف است. این الگو صرفاً محدود به حذف ربا نیست و فراتر از آن است. 

_x000D_

مصباحی مقدم خاطرنشان کرد: اصول بنیادین بانکداری اسلامی شامل عادلانه بودن همه روابط و مناسبات، سازگاری همه رفتارها در نظام بانکی با اخلاق اسلامی، داشتن اهداف اجتماعی، مبتنی بودن بر رابطه واقعی بانک و بازار واقعی کالا و خدمات و حاکمیت شرع در همه ابعاد معاملات بانکی است. 

_x000D_

وی با بیان اینکه در بانکداری اسلامی حمایت از هرگونه فعالیت نامشروع مانند پولشویی و قمار حرام است، تصریح کرد: در این مدل بانکداری ثبات نظام اجتماعی و حفظ محیط زیست حمایت می شود و اهداف اجتماعی مانند رفع فقر، تامین مالی آموزش عمومی، ایجاد اشتغال و تامین مالی ازدواج و مسکن برای نیازمندان و ایجاد شعبه در مناطق محروم نیز دنبال می شود و بانک اسلامی باید درصدی از منابع خود را بدین منظور اختصاص دهد،

_x000D_

مصباحی مقدم  یادآور شد: در بانکداری ربوی، بازار پول مستقل از بازار واقعی کالا و خدمات است در حالی‌که در بانکداری اسلامی سود از محل تولید و تجارت و فعالیت اقتصادی ایجاد شده و متناسب با منافع تجار و فعالان اقتصادی است. به عبارت دیگر در بانک اسلامی سود ناشی از سود فعالان اقتصادی است و هر گاه بازار واقعی رونق داشته باشد، بانک نیز منفعت بیشتر دارد و هر گاه بازار واقعی در رکود باشد منفعت بانک نیز کمتر خواهد شد، بنابراین بانک اسلامی همواره به رونق کسب و کار های واقعی کمک می کند. 

_x000D_

مصباحی‌مقدم افزود: یکی از مشکلات نظام سرمایه داری شکاف بین بازار پول و بازار واقعی است، به عنوان مثال طی سالهای ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۲ که نظام سرمایه داری دچار بحران شد بانکداری اسلامی از تبعات آن به دور بود. 

_x000D_

وی با بیان اینکه در بانکداری اسلامی هزینه بهره پول وجود ندارد، خاطرنشلن کرد: در تامین مالی اسلامی به بنگاه های اقتصادی هزینه ای تحمیل نمی شود و در نهایت باعث کاهش هزینه ها می شود. 

_x000D_

رییس شورای فقهی بانک مرکزی با تاکید بر اینکه در بانکداری بدون ربا ادعای اجرایی شدن همه اهداف و اصول بانکداری اسلامی وجود ندارد و قانونگذار صرفاً به دنبال حذف ربا بوده است، گفت: بدین منظور عقد قرض به حساب جاری و پس انداز تبدیل شده و صاحبان این سپرده ها به دنبال کسب سود نیستند و برای سرمایه گذاری عقد وکالت طراحی شده که در آن سپرده گذاران به بانک وکالت می دهند که با پول آنها سرمایه گذاری کرده و بر اساس قرارداد در سود ناشی از سرمایه گذاری سهیم می‌شود.

_x000D_

مصباحی‌مقدم قانون بانکداری بدون ربا را قانون مطلوبی خواند و گفت:  این قانون بارها مورد بررسی قرار گرفته و اگر به طور کامل اجرا می شد مفید فایده بود اما به طور کامل اجرا نشده که ناشی از نبود نظارت است. 

_x000D_

وی ادامه داد: به عنوان مثال دستورالعمل امهال تهیه و به بانک ها ابلاغ شده اما اجرای کامل آن نیاز به نظارت دارد و شورای فقهی باید امور را ساده سازی کند و در نهایت به صورت نرم افزاری پیاده سازی شود. 

_x000D_

وی در خصوص نظارت شرعی نیز گفت: این نظارت در تمام دنیا وجود دارد و به معنای دخالت از سوی ناظران شرعی نیست و وقفه ای در عملکرد بانکها ایجاد نخواهد کرد. 

_x000D_

رییس شورای فقهی بانک مرکزی تصریح کرد: بانک های اسلامی از آغاز شکل گیری موضوع نظارت را پذیرفتند و نباید این چنین تصور شود که این نظارت باعث خلل در کار بانکها می شود، بلکه کمکی به نظام بانکی تلقی می‌شود.

_x000D_

حجت‌الاسلام والمسلمین مصباحی‌مقدم، گفت: بسیاری از مشکلات نظام بانکی ناشی از عدم اجرای قواعد و دستورالعمل های موجود است و بنابراین همان گونه که بانک مرکزی بر دستورالعمل ها و بخشنامه های خود نظارت می کند، نظارت بر موارد شرعی نیز بر عهده ناظران شرعی خواهد بود.