یک کارشناس اقتصادی در گفتگو با بورس و بانک تاکید کرد؛ کاهش پایه پولی دستاورد مدیریت منابع بانکی

علی اکبر نیکواقبال گفت: با توجه به اینکه در سال‌های مهمترین عامل موثر در رشد پایه پولی سیستم نابسامان بانکی بود، گفت: کاهش پایه پولی دستاورد مدیریت منابع بانکی است که در یک سال گذشته از طریق فشار بانک مرکزی برای اصلاح ناترازی محقق شده است.

به گزارش بورس و بانک، طبق گزارش بانک مرکزی ایران نرخ رشد پایه پولی کاهش یافته است. این موضوع تحت تاثیر مدیریت منابع بانک ها، بازنگری و تعدیل صورت وضعیت دارایی‌ها و بدهی‌های ارزی است. این تعدیلات منجر به کاهش نیم واحد درصدی رشد نقطه به نقطه پایه پولی در اسفندماه ۱۴۰۲ شد. نرخ رشد پایه پولی از ۲۸.۱ درصد به ۲۷.۶ درصد کاهش یافته است.
تا چند سال پیش دولت برای پوشش کسری بودجه خود یا سراغ بانک‌مرکزی و چاپ پول می‌رفت. یا با دور زدن بانک‌مرکزی هزینه‌های خود را به بانک‌ها تحمیل می‌کرد. هر دو گزینه نتیجه‌ای جز رشد پایه‌پولی، فشار به منابع بانکی و در نهایت دامن زدن به تورم نداشت. چاپ اوراق و تامین هزینه‌ها پروژه‌های عمرانی گزینه‌ای است که برخی کارشناسان آن را توصیه می‌کنند. اما موفقیت این گزینه در مدیریت هزینه ها بدون رشد پایه پولی ورود منابع آن به پروژه‌های عمرانی است. در واقع باید توجه کرد که اوراق هزینه‌کردن از آینده است و باید در پروژه‌های بکار گرفته شود که در آینده بتوان از منابع درآمدی آن در تسویه اوراق استفاده کرد.
یک اقتصاددان با تاکید بر اهمیت سیاست های بانک مرکزی بر نظام پولی کشور گفت: وقتی دولت با کسری بودجه مواجه می‌شود سراغ بانک مرکزی می رود، یا اینکه از نظام بانکی استقراض می کرد. بانک‌ها نیز با رشد پایه پولی کسری خود را جبران می کردند. بانک مرکزی با سیاست‌گذاری مستقل مقابل ادامه روند گذشته ایستاد.  
علی اکبر نیکواقبال گفت: با توجه به اینکه در سال‌های مهمترین عامل موثر در رشد پایه پولی سیستم نابسامان بانکی بود، گفت: کاهش پایه پولی دستاورد مدیریت منابع بانکی است که در یک سال گذشته از طریق فشار بانک مرکزی برای اصلاح ناترازی محقق شده است.
او افزود: این موضوع به دلیل اینکه روی کنترل تورم نیز موثر است می تواند به پیش‌بینی پذیر شدن اقتصاد و رونق تولید کمک کند. همچنین با مهار تورم عملا قدرت خرید مردم حفظ می شود. در ادامه با افزایش حقوق و دستمزد بیش از تورم می توان این عدم تناسب حقوق و تورم را جبران کرد.

همچنین یکی از مهم‌ترین عوامل موثر در آمار پایه پولی، تغییر نرخ تسعیر ارز است. خالص دارایی‌های خارجی بانک مرکزی ۴۳۰.۹ درصد رشد داشته است. یعنی ۱۷۴.۳ واحد درصد در رشد پایه پولی نقش داشته است. این تغییر عمدتاً به دلیل تغییر نرخ تسعیر ارز بوده است. پیش از افزایش نرخ تسعیر، خالص ذخایر خارجی بانک مرکزی کاهش یافته بود. در واقع اثر منفی ۱۰.۴ درصدی بر نرخ رشد نقطه به نقطه پایه پولی داشت.
افزایش دارایی های خارجی ایران در سال ۱۴۰۲، روند افزایشی شده و این متغیر با رشد ۴۳۰.۹ درصدی روبرو شده است. با این حال، رشد پایه پولی همچنان کاهش یافته است.
مطالبات بانک مرکزی از بانک‌ها سهمی معادل ۴۴.۵ واحد درصد در رشد پایه پولی نقش داشته است. قبلا به دلیل افزایش اضافه برداشت بانک‌ها از منابع بانک مرکزی است.
خالص بدهی بخش دولتی به بانک مرکزی  سهمی معادل ۷.۹ واحد درصد در رشد پایه پولی موثر است. بخشی از افزایش ناشی از رقم اسناد پرداختنی به تعهد دولت و سهام دولت در صندوق بین‌المللی پول بوده است.
همچنین اجرای سیاست‌های پولی موفق بانک مرکزی طی سال گذشته و تداوم آن در سال جاری نرخ رشد نقدینگی از ۳۳.۱ درصد در فروردین سال گذشته به ۲۴.۳ درصد در اسفندماه گذشته کاهش یافت و این شاخص مهم با ۷.۶ درصد کاهش نسبت به فروردین سال گذشته به ۲۵.۶ درصد در اردیبهشت ۱۴۰۳ رسید.